πρησμένα συκώτια

Ο πρόγονος του φουά γκρα ονομαζόταν από τους Ρωμαίους Jecum Ficatum.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ:
Άρθρο μηνιαίου περιοδικού φαγητού και ευζωίας, τεύχος Δεκεμβρίου 2005, σελίδα 140.

ΣΧΟΛΙΟ:
Αν και οι ημερομηνίες (για μη μαγειρικά γεγονότα) δεν αφορούν το ιστολόγιο τούτο, μου φαίνεται δύσκολο να υπήρχαν Ρωμαίοι με τη σημερινή έννοια το 1000 π.Χ. Οι ιστορικοί που μετρούσαν χρονολογίες "από κτίσεως Ρώμης", ή ab urbe condita, τοποθετούν την ίδρυση της Ρώμης το 753 π.Χ. Σχετική παραπομπή: http://en.wikipedia.org/wiki/Ab_urbe_condita.

Στο θέμα μας: μία αναζήτηση στο Google για τη φράση "jecum ficatum" μας δίνει δύο (2) αποτελέσματα. Οπότε, υποψιαζόμαστε ότι κάτι δεν πάει καλά: ένα προϊόν με τεκμηριωμένη ιστορία να εμφανίζει μόνο δύο ηλεκτρονικές παραπομπές στη λατινική του ονομασία;

Αν αλλάξουμε όμως ένα γράμμα πάμε στο "jecur ficatum", το οποίο δίνει 435 αποτελέσματα στο Google, ανάμεσα στα οποία βρίσκουμε και το απόσπασμα του Οράτιου "Pinguibus et ficis pastum jecur anseris albi" και μαθαίνουμε ότι το συκώτι στα λατινικά λέγεται jecur, -oris.
Σχετική παραπομπή: http://en.wikipedia.org/wiki/Foie_gras.

Το άρθρο αυτό της Wikipedia αναφέρει και τον καθοριστικό ρόλο των Αιγυπτίων στην καθιέρωση της πάχυνσης των πουλερικών για να μας δώσουν (τα πουλερικά, μέσω των ΑΙγυπτίων) το φουά γκρα, και περιλαμβάνει και μία τοιχογραφία (http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Egyptiangeesefeeding.jpg) όπου απεικονίζεται η μέθοδος της πάχυνσης (αγγλικά force-feeding, γαλλικά gavage).

ΔΙΟΡΘΩΣΗ:
Το φουά γκρα λεγόταν jecur ficatum στα λατινικά.
Ρωμαίοι και 1000 π.Χ. δεν συμβιβάζονται. Καλό λοιπόν θα ήταν να αναγνωρίσουμε και τον ρόλο που οι Αιγύπτιοι έπαιξαν στην εξέλιξη του εδέσματος αυτού.

“My idea of heaven is eating pâté de foie gras to the sound of trumpets.”

Sydney Smith, English writer (1771-1845)

.
.
.

Λογοκλοπή

Το συμβάν της λογοκλοπής είναι υπαρκτό.

Λίγη υπομονή και θα το δείτε δημοσιευμένο κάποια στιγμή το Μάρτιο.

χρωστάμε της βινταλούς

Το βινταλού είναι γερμανικό χαρμάνι μπαχαρικών, υποτίθεται.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ:
Λεξικό περί μπαχαρικών, ελληνική έκδοση, έτος έκδοσης 2003, σελίδα 88.

ΣΧΟΛΙΟ:
Κατ' αρχήν, υπάρχουν ελάχιστες γερμανικές λέξεις που αρχίζουν από vi- και μετά ακολουθεί σύμφωνο. Η πληροφόρηση του συγγραφέα περί γερμανικής προέλευσης προέρχεται μάλλον από κατάλογο γερμανικής εταιρείας έτοιμων μπαχαρικών μειγμάτων ("αφού ο κατάλογος είναι γερμανικός, το βινταλού είναι γερμανικό" θα πρέπει να ήταν η σχετική συλλογιστική).

Το βινταλού, το οποίο γράφεται vindaloo (676,000 ευρήματα στο Google) και όχι vindalou (150 ευρήματα στο Google) δεν είναι μίγμα μπαχαρικών. Είναι μία παρασκευή με μαγειρευτό χοιρινό στην οποία το κρασί (ή το ξίδι) και το σκόρδο είναι βασικά συστατικά.

Στα πορτογαλικά η παρασκευή ονομαζόταν vinho de alho (βίνιου ντ άλιου), από το vinho 'κρασί' και το alho 'σκόρδο'. Το βινταλού ταξίδεψε με τους πορτογάλους άποικους στη Γκόα (Goa), πορτογαλική κτήση στα δυτικά παράλια των Ινδιών.

(Παρεμβολή:
Μία άλλη μαγειρική "δωρεά" που οφείλεται στους Πορτογάλους θαλασσοπόρους και ναυτικούς είναι και η γιαπωνέζικη tempura.)

Το πιάτο διαδόθηκε στη Γκόα όπου και εμπλουτίστηκε με πρόσθετα ινδικά μπαχαρικά.
Ονομάστηκε "βινταλού" ώστε να προσαρμοστεί στη δομή της ντόπιας γλώσσας Konkani. Έτσι λοιπόν υπέστη αρκετές αλλαγές ώστε να πολιτογραφηθεί πλέον ως ινδικό φαγητό και να σερβίρεται σε ινδικά εστιατόρια.

Παραπομπή: το σχετικό άρθρο της αγγλικής Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Vindaloo.

ΔΙΟΡΘΩΣΗ:
Το βινταλού είναι μία σημερινή παρασκευή της ινδικής κουζίνας, παρασκευή πορτογαλικής προέλευσης.
.
.
.

Το δισυπόστατο του Άντελμ και του Σαβαρέν

Ο Ζαν Άντελμ και ο Μπριγιά Σαβαρέν είναι δύο διαφορετικά πρόσωπα, υποτίθεται.
Όπως ο Χοσέ και ο Μαρία Αθνάρ, ή είναι ο Χοσέ και η Μαρία Αθνάρ;

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ:
Λεξικό περί μπαχαρικών, ελληνική έκδοση, έτος έκδοσης 2003, σελίδα 472.

ΣΧΟΛΙΟ:
"Τα διαβολόπουλα, τόσον μικρά να μιλούν εγγλέζικα" έλεγε ο Παπατρέχας. Και εδώ, κάτι ανάλογο ισχύει: "μελέτη των" δύο αυτών ατόμων "γραμμένη σε πρώτο ενικό πρόσωπο"; Μήπως πρόκειται για κάτι σαν τη συγχρονισμένη κολύμβηση, ή πρόκειται άραγε για ένα και το αυτό άτομο;

Ισχύει το δεύτερο. Πρόκειται γι΄αυτόν που είπε τη διάσημη φράση: "Dis-moi ce que tu manges, je te dirai ce que tu es", 'Πες μου τι τρως και θα σου πω τι είσαι' , ή 'Είσαι ό,τι τρως'.

ΔΙΟΡΘΩΣΗ:
Πρόκειται για τον Jean Anthelme Brillat-Savarin, άτομο ένα και όχι δύο. Σχετική παραπομπή: http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Anthelme_Brillat-Savarin
.
.
.