Τα Errata Culinaria στο ένθετο Gourmet της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας

.
.
.

Αναφορά στα Errata Culinaria έγινε στο ένθετο Gourmet της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, στο χθεσινό τεύχος (Οκτωβρίου), σελ. 13.

Συγγραφέας ο Επίκουρος: το σχετικό άρθρο τιτλοφορείται "Περί τσόντας, συνταγών και γευσιγνωσίας" και αναφέρεται στο λεγόμενο 'food porn'. Σας παραθέτουμε και το σχετικό απόσπασμα:

Ευχαριστούμε θερμά τον Επίκουρο για την αναφορά στα Errata Culinaria, και συμφωνούμε απόλυτα με τις επισημάνσεις του. Δυστυχώς, οι ξενόγλωσσες τηλεοπτικές μαγειρικές σειρές νοσούν και πάσχουν στη μετάφραση.

.

.

It is a pretty poem, Mr Pope, but you must not call it Homer.

Richard Bentley (1662–1742), English classical scholar,
referring to Alexander Pope's translation of the Iliad.

.

.

.

dictionary-schmictionary: Λεξικό να σου πετύχει - 3 από 4

Συνεχίζουμε με το λεξικό επιστήμης και τεχνολογίας τροφίμων για τρίτο post, και προχωράμε στα λήμματα 1399 και 1400.
Διαπιστώνουμε ότι ο συγγραφέας έχει πρόβλημα με την ορθογραφία ακόμα και βασικών αγγλικών λέξεων (θυμίζουμε ότι το σωστό είναι temperature για τον όρο «θερμοκρασία», και όχι temparature). Ενδιαφέρον το λάθος αυτό και αρκετά ιδιοσυγκρατικό, καθώς λέξεις που ξεκινούν από tempa- (εξαιρούνται τοπωνύμια και εμπορικές επωνυμίες) δεν υπάρχουν σε αγγλικά, γαλλικά, ή γερμανικά. Ίσως κάποιος μετέγραψε λανθασμένα από χειρόγραφες σημειώσεις; Ίσως πρόκειται για αντιγραφή από ξεθωριασμένη φωτοτυπία; Ποιος ξέρει;

Πάντως, υπήρχε αρκετή απώλεια ή διαστρέβλωση του αρχικού μηνύματος ώστε ακόμα και η λέξη «κυψέλη» να καταντήσει "κυφέλη" (λήμμα 1400). Μία περισσότερο προσεκτική ματιά στο λήμμα 1399 μάς δείχνει ότι τα γράμματα στο αρκτικόλεξο H.I.S.T. δεν αντιστοιχούν με τη φράση “High Temperature Short Time”. Όπως καταλαβαίνετε, πρόκειται για άλλο ένα λάθος του πανεπιστημιακού δασκάλου και συγγραφέα του λεξικού. Το σωστό είναι H.T.S.T. Ορίστε και το άρθρο της Wikipedia για τη σχετική διαδικασία. Αν προτιμάτε κάτι περισσότερο έγκυρο (το «έγκυρο» απευθύνεται σε όσους στηλιτεύουν τη Wikipedia ως προϊόν vulgare, δλδ. ‘συμμετοχικό’ ή ‘λαϊκό’ με την κατά μαντάμ Σουσού έννοια), σας παραθέτουμε το σχετικό λήμμα από το Bender's Dictionary of Nutrition and Food Technology, 8η έκδοση:

Προχωράμε στα λήμματα 1164-1166.
Εδώ, τώρα, για το λήμμα 1164 τι να πούμε; Η σωστή αγγλική απόδοση για το ‘ευώδης, αρωματικός’ είναι fragrant και όχι fragnant. Λέτε ο συγγραφέας να σκεφτόταν τη λέξη stagnant, ‘τελματωμένος, στάσιμος, βαλτωμένος’; Ίσως pregnant, ‘εγκυος’ αλλά και ‘μεστός με νόημα’; Μπα… για άλλη μια φορά βλέπουμε το αποτέλεσμα μισερής και μίζερης αντιγραφής .

Ακόμα και η παραπομπή του λήμματος 1165 στο 1166 είναι ανορθόγραφη, με αποτέλεσμα να μην οδηγεί τον αναγνώστη πουθενά, καθώς η συντετμημένη μορφή του frankfurter είναι frank και όχι fran, όπως ο πανεπιστημιακός δάσκαλος γράφει.

Θα συνεχίσουμε για ένα post ακόμα, ώστε να παραμείνουν 6-7 ντουζίνες λάθη ακόμα για να τ’ ανακαλύψετε εσείς (αν αυτό είναι το βίτσιο σας) στο εν λόγω όχι και τόσο επιτυχές έργο τού πανεπιστημιακού δασκάλου.

Τhe only place where success comes before work is a dictionary.
Vidal Sassoon, British hair stylist, quoting one of his teachers in a BBC radio broadcast.

.

.

.

dictionary-schmictionary: Λεξικό να σου πετύχει - 2

Μετά τη θερινή ραστώνη, συνεχίζουμε με το λεξικό επιστήμης και τεχνολογίας τροφίμων, από το σημείο που είχαμε μείνει. Προχωράμε λοιπόν στο λήμμα 1148.


«τετερτημόριο»; Ενδιαφέρον… Μήπως εδώ ο συγγραφέας έχει καταναλώσει περίσσεια κάποιου προϊόντος της ποτοποιίας Τέττερη; Επίσης, επισημαίνουμε στο συγγραφέα ότι άλλη λέξη είναι το σφαγείο (ο τόπος, το κτίριο, με γενική πτώση του σφαγείου) και άλλη λέξη το σφάγιο (το ζώο, το σφαχτάρι, με γενική πτώση του σφαγίου). Ας το διορθώσουμε λοιπόν και να πούμε (με σωστή διατύπωση αυτή τη φορά) ότι το forequarter είναι το (εμ)πρόσθιο τεταρτημόριο σφαγίου.


Παρακάτω, έχουμε το λήμμα 1397.

Βλέπουμε ότι ερμηνεύει το hindquarter ως «τεμάχιο (κουνελιού)», παρακαλώ. Δηλαδή, εμείς πρέπει να υποθέσουμε ότι για άλλα σφάγια (αρνί, μοσχάρι, χοιρινό, ελάφι, ζαρκάδι, αγριογούρουνο) υπάρχουν άλλες λέξεις για τα εμπρόσθια και οπίσθια τεταρτημόρια;

Εδώ διαπιστώνουμε ότι το εν λόγω λεξικό (πέρα από ανακρίβεια) μαστίζεται και από έλλειψη συνεκτικότητας. Το λήμμα quarter (με την εκδοροσφαγική-ανατομική έννοια) πότε σημαίνει «τεταρτημόριο» οποιουδήποτε σφαχταριού, και πότε σημαίνει «κομμάτι κουνελιού»; Να διορθώσουμε τον απρόσεχτο συγγραφέα (και πανεπιστημιακό δάσκαλο, θυμίζουμε). Τα τετράποδα ζώα (quadripeds) αποτελούν την πλειοψηφία των σφαγίων (carcasses). Τα υπόλοιπα σφάγια αφορούν κυρίως πουλερικά. Τα τετράποδα σφάγια εμπορεύονται στη χοντρική ολόκληρα, σε ημιμόρια/ημισφάγια/μισάδια, ή σε τεταρτημόρια.

Αν νομίζετε ότι ο πανεπιστημιακός δάσκαλος μπερδεύτηκε όσο αφορά στους ξενόγλωσσους όρους του λεξικού, ορίστε και ένα ελληνικό λήμμα, το 1567:

Άνευ σχολίου εδώ…

Μια που φτάσαμε στο 1567, ας προχωρήσουμε ένα λήμμα παρακάτω, στο 1568.

Εδώ ο συγγραφέας έχει μπλέξει την εταιρική επωνυμία με το επιμέρους προϊόν. Δεν λέμε, ανθρώπινη αδυναμία είναι. Και η γιαγιά μας η μακαρίτισσα μάς έλεγε «πήγαινε, χαρά μου, να μου πάρεις μία Κολυνός απ’ το μπακάλη» και με τον όρο «Κολυνός» (Kolynos) εννοούσε μία οποιαδήποτε οδοντόκρεμα, όχι απαραίτητα τη συγκεκριμένη μάρκα. Η γιαγιά μας, βέβαια, είχε πάει μονάχα στις τρεις πρώτες τάξεις του δημοτικού, ούτε σε πανεπιστήμιο δίδασκε, ούτε λεξικά συνέγραψε. Θα συνεχίσουμε...

.

.

.

dictionary-schmictionary: Λεξικό να σου πετύχει!!

Χαζεύοντας σε βιβλιοπωλείο πριν από 1-2 χρόνια, εντοπίσαμε ένα κάποιο λεξικό επιστήμης και τεχνολογίας τροφίμων.

1. Μας έλειπε ένα ευσύνοπτο έργο για να καλύψει τα κενά μας στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας τροφίμων. Διαπιστώσαμε

2. ότι ο συγγραφέας ήταν πανεπιστημιακός δάσκαλος και

3. ότι η ημερομηνία έκδοσης ήταν το 1998 (β´ έκδοση, παρακαλώ).

Δλδ.: έγκυρος συγγραφέας και σχετικά πρόσφατη έκδοση της τελευταίας δεκαετίας, σκεφτήκαμε. Οπότε, αγοράσαμε το λεξικό μάνι-μάνι, χωρίς περαιτέρω ξεφύλλισμα, καθώς έπρεπε να σπεύσουμε σε επικείμενη συνάντηση για να χαζέψουμε κάτι μαχαίρια τύπου santoku της Global, τα οποία ανέκαθεν χαλβαδιάζαμε.

Φτάνοντας σπίτι, ξεφυλλίσαμε το εν λόγω πόνημα και μπορούμε πλέον βάσιμα και τεκμηριωμένα να ισχυριστούμε ότι πρόκειται για τα πιο πεταμένα 14 ευρώ που δώσαμε ποτέ. Τι διαπιστώσαμε;

-λήμματα γραμμένα άλλα αντ’ άλλων: φύρδην μίγδην ή helter-skelter, αν προτιμάτε
-παραπομπές που δεν οδηγούν πουθενά
-πληθώρα από ανορθογραφίες σε ελληνικούς και ξενόγλωσσους όρους, λες και κάποιος μετέγραφε στον Η/Υ (ή μήπως ήταν μηχανή στοιχειοθεσίας με τους πάλαι ποτέ «τσίγκους»;) κακογραμμένες χειρόγραφες σημειώσεις
-χονδροειδείς πραγματολογικές ανακρίβειες σε μαγειρικά λήμματα από συγγραφέα που ελάχιστα φαίνεται να κατέχει από μαγειρική.

Ο μόνος πιθανός λόγος που μπορούμε να σκεφτούμε για την κυκλοφορία του εν λόγω πονήματος είναι αυτός της «αρπαχτής» από μέρους του συγγραφέα ο οποίος το επέβαλε ως απαιτούμενο σύγγραμμα στους φοιτητές των πανεπιστημιακών παραδόσεών του. (Προσέγγιση: «Αν δεν το αγοράσεις και το διαβάσεις, το μάθημά μου δεν θα περάσεις».)

Αυτό μας θυμίζει τις προ 25ετίας προτροπές καθηγητού/-ριας Φυσικής (άλλου, νοτιότερου πανεπιστημίου) προς τους φοιτητές για να αγοράσουν το «απαραίτητο» εγχειρίδιο ασκήσεων, όπου η πλειοψηφία των ασκήσεων ήταν λογοκλεμμένες-ξεπατικωμένες-αντιγραμμένες κατά λέξη (χωρίς καμία σχετική βιβλιογραφική επισήμανση, βέβαια) από την έκδοση των Halliday και Resnick (συντελεστής ήταν και ο Walker, αλλά συχνά τον άφηναν απ’ έξω, καθώς το βιβλίο αναφερόταν ως «Halliday-Resnick»).

Πάμε να δούμε μερικές μόνο από τις δεκάδες αβλεψίες του εν λόγω λεξικού. Λήμμα 0169, λοιπόν:

Εδώ, ο συγγραφέας έχει μπλέξει το μπέιγκελ (bagel) με το ντόνατ. Ό,τι και να κάνεις, όπως και να το δεις, το μπέιγκελ δεν σιροπιάζεται. Για να δούμε τι λέει για το ντόνατ στο λήμμα 0904 παρακάτω:

.
Εδώ, σαν ερμηνεία το πέτυχε. 'Ομως, η ορθρογραφία στα αγγλικά είναι άλλα αντ' άλλων: να επισημάνουμε ότι η ορθογραφία στα βρετανικά αγγλικά είναι doughnut και στα αμερικάνικα αγγλικά είναι donut. To douhnut είναι ανύπαρκτο.

-------------------------------

Από τα αρτοσκευάσματα, προχωράμε στα πτηνά, και στο λήμμα 0417:

Εδώ διαπιστώνουμε ότι ο συγγραφέας μάλλον έχει επηρρεαστεί από το άγριο άλογο (το άλογο Μάσταγκ της Αμερικάνικης Δύσης, ή το σχετικό ομώνυμο μοντέλο της Ford).


Προχωράμε λοιπόν στο λήμμα 1318 ώστε να διασταυρώσουμε τις γνώσεις του συγγραφέα.

Έχουμε και λέμε, λοιπόν: ο αγριόγαλος πώς λέγεται στα αγγλικά; Bustang, Bustrad, ή κάποιο παράγωγό τους; Θα σας απογοητεύσουμε, αλλά η απάντηση είναι bustard, όπως επιβεβαιώνει και το σχετικό άρθρο της Wikipedia.

Θα συνεχίσουμε...

Experience is the name everyone gives to their mistakes.

Oscar Wilde (1854–1900)

Irish poet and playwright.

.

.

.